Πέντε εβδομάδες μετά την ανακοίνωση της ελληνικής κυβέρνησης για την επιβολή απαγόρευσης πρόσβασης σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών, 25 οργανισμοί από την Ελλάδα και το εξωτερικό έσπευσαν να υψώσουν τη φωνή τους. Με ανοιχτή επιστολή που κατατέθηκε στις 19 Μαΐου 2026 και απευθύνεται στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τέσσερις αρμόδιους υπουργούς, οι υπογράφοντες φορείς — ανάμεσά τους το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η Διεθνής Αμνηστία Ελλάδας, η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, το Homo Digitalis. o Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών – ΕΕΛΛΑΚ και η European Digital Rights (EDRi) — καταθέτουν δέκα τεκμηριωμένους προβληματισμούς για τη νομοθετική πρωτοβουλία.
Τι Προβλέπει το Σχέδιο Νόμου
Η πρόταση, που ανακοινώθηκε στις 8 Απριλίου 2026 και δημοσιεύθηκε στην πλατφόρμα TRIS της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις 12 Μαΐου, απαγορεύει σε παιδιά κάτω των 15 ετών την πρόσβαση σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης. Για την εφαρμογή του μέτρου, οι πλατφόρμες θα υποχρεωθούν να επαληθεύουν την ηλικία των χρηστών τους μέσω εργαλείων όπως το Gov.gr Wallet ή το Kids Wallet, με χρονοδιάγραμμα εφαρμογής από τον Ιανουάριο του 2027.
Δέκα Λόγοι Ανησυχίας
1. Το μέτρο αφορά όλους, όχι μόνο τα παιδιά
Σύμφωνα με την επιστολή, η επανεπαλήθευση ηλικίας θα αφορά όλους τους λογαριασμούς στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως ηλικίας. Αυτό σημαίνει ότι οι πλατφόρμες θα κληθούν να αξιοποιήσουν αλγόριθμους ηλικιακής κατάρτισης προφίλ — μια πρακτική που έως τώρα ανήκε στη σφαίρα της εμπορικής εκμετάλλευσης δεδομένων. Η νομοθεσία, όπως επισημαίνεται, αναβαθμίζει αυτήν την πρακτική σε θεσμική υποχρέωση, θέτοντας σε κίνδυνο την ανωνυμία στο διαδίκτυο για το σύνολο των πολιτών.
2. Η γνώμη των ειδικών αγνοήθηκε
Τον Μάρτιο του 2026, η Επιτροπή Ψυχικής Υγείας του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας (ΚΕΣΥ) παρέδωσε τεκμηριωμένη εισήγηση, εγκεκριμένη ομόφωνα, υπό τον διακεκριμένο Δρ. Αργύρη Στριγγάρη. Η εισήγηση κατέληγε στο συμπέρασμα ότι δεν έχει αποδειχθεί αιτιώδης συνάφεια μεταξύ χρήσης social media και ψυχικής υγείας στον γενικό πληθυσμό παιδιών, και σύστηνε στοχευμένα αντί γενικευμένων μέτρων. Η εισήγηση αυτή φέρεται να μην ελήφθη καν υπόψη κατά την ανακοίνωση του μέτρου.
3. Καμία διαβούλευση, καμία συμμετοχή παιδιών
Το μέτρο δεν συνοδεύτηκε από δημόσια διαβούλευση, ούτε από συμμετοχή ειδικών, ακαδημαϊκών, κοινωνίας των πολιτών — και κυρίως των ίδιων των παιδιών, όπως επιτάσσει το άρθρο 12 της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Σε αντίθεση με το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου η αντίστοιχη διαδικασία περιλαμβάνει πολύμηνη, διαφανή διαβούλευση με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, η ελληνική κυβέρνηση φέρεται να προχώρησε χωρίς αυτά τα απαραίτητα βήματα.
4. Κοινωνικός αποκλεισμός
Τα εργαλεία επαλήθευσης ηλικίας προϋποθέτουν σύγχρονο smartphone και ψηφιακές δεξιότητες — κυρίως εκ μέρους των γονέων. Οικογένειες χωρίς τέτοιες συσκευές ή δεξιότητες, καθώς και άτομα χωρίς έγγραφα ταυτότητας (όπως πρόσφυγες και μετανάστες), κινδυνεύουν να αποκλειστούν από βασικά μέσα επικοινωνίας. Αυτό ενδέχεται να συνιστά έμμεση διάκριση κατά παράβαση του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ.
5. Παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων παιδιών
Ο περιορισμός της πρόσβασης των ανηλίκων στο διαδίκτυο θα μπορούσε να έρχεται σε αντίθεση με τα άρθρα 13 και 15 της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού (ελευθερία έκφρασης και συνάθροισης) καθώς και με τα άρθρα 11 και 12 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Το Ελληνικό Συμβούλιο Νεολαίας (ΕΣΥΝ) έχει ήδη τάξει τους νέους κατά της απαγόρευσης, ζητώντας ενδυνάμωση αντί ελέγχου.
6. Τα παιδιά θα βρουν παρακάμψεις — και θα εκτεθούν σε μεγαλύτερους κινδύνους
Περισσότεροι από 400 ακαδημαϊκοί και επιστήμονες πληροφορικής από 30+ χώρες επισημαίνουν ότι οι μηχανισμοί επαλήθευσης ηλικίας παρακάμπτονται εύκολα μέσω VPN. Παράλληλα, παιδιά που παραβιάζουν την απαγόρευση είναι λιγότερο πιθανό να αναφέρουν κακοποιητικές ή επικίνδυνες εμπειρίες, φοβούμενα να αποκαλύψουν την «παράτυπη» παρουσία τους.
7. Αντιφατικές και ασαφείς ανακοινώσεις
Η επιστολή επισημαίνει σειρά αντιφάσεων: το Υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε πλήρη εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό δίκαιο, ενώ παράλληλα παραδέχτηκε ότι χρειάζεται χρόνος για να εξεταστεί η συμβατότητα. Επίσης, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης δήλωσε δημοσίως ότι δεν θα υπάρχει υποχρέωση χρήσης Kids Wallet, ενώ το σχέδιο νόμου που αναρτήθηκε στο TRIS αναφέρεται ρητά στο εργαλείο.
8. Σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με το ευρωπαϊκό δίκαιο
Το μέτρο ενδέχεται να έρχεται σε σύγκρουση τόσο με τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) όσο και με την Οδηγία 2000/31 για το ηλεκτρονικό εμπόριο. Το βασικό μοντέλο του DSA δεν απαγορεύει κατηγορίες χρηστών βάσει ηλικίας, αλλά υποχρεώνει τις πλατφόρμες να διαχειρίζονται συστημικούς κινδύνους. Ανάλογους προβληματισμούς έχουν εκφράσει νομοθέτες στη Γαλλία και τη Γερμανία.
9. Κενά κυβερνοασφάλειας
Πρόσφατα αποκαλύφθηκε κρίσιμη ευπάθεια στο Gov.gr Wallet που παρέμεινε αθεράπευτη για περισσότερους από έξι μήνες. Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της αντίστοιχης ευρωπαϊκής εφαρμογής, ειδικοί ανέδειξαν σοβαρές αδυναμίες σχεδιασμού. Η επιστολή καλεί σε ανεξάρτητο έλεγχο ασφαλείας πριν από οποιαδήποτε υποχρεωτική εφαρμογή.
10. Υπάρχουν καλύτερες εναλλακτικές
Οι υπογράφοντες δεν αρνούνται την ανάγκη προστασίας των παιδιών στο διαδίκτυο. Προτείνουν, όμως, στοχευμένες παρεμβάσεις: ενίσχυση του ψηφιακού γραμματισμού στα σχολεία, εκστρατείες ενημέρωσης γονέων, ρύθμιση των εθιστικών επιχειρηματικών μοντέλων των πλατφορμών, και αξιοποίηση — όχι επιβολή — εργαλείων γονικού ελέγχου με τη συναίνεση των παιδιών.
Τι Ζητούν
Οι 25 οργανισμοί απαιτούν τέσσερα πράγματα: διοργάνωση ανοιχτής διαβούλευσης, δημοσιοποίηση της εισήγησης του ΚΕΣΥ, επίσημη ενημέρωση για τυχόν άλλες εισηγήσεις εμπειρογνωμόνων, και — κυρίως — νομοθεσία που θα υποχρεώνει τις πλατφόρμες να επανασχεδιάσουν τα εκμεταλλευτικά επιχειρηματικά τους μοντέλα, ώστε να καταστούν ασφαλείς για όλους τους χρήστες, ανεξαρτήτως ηλικίας.
Η απαγόρευση εισόδου δεν σημαίνει απαγόρευση βλάβης. Αν τα social media είναι επικίνδυνα, η λύση δεν είναι να αποκλείσουμε τα παιδιά — είναι να κάνουμε τα social media λιγότερο επικίνδυνα. Η ανοιχτή επιστολή των 25 οργανισμών θέτει ακριβώς αυτό το ερώτημα στην κυβέρνηση: είναι έτοιμη να ακούσει;