Στον χώρο του ελεύθερου και ανοικτού λογισμικού, δύο βασικές έννοιες που καθορίζουν τον τρόπο διάθεσης και χρήσης του κώδικα είναι η επανααδειοδότηση (relicensing) και η συμβατότητα αδειών (license compatibility). Αν και σχετίζονται μεταξύ τους, πρόκειται για διαφορετικές διαδικασίες με ξεχωριστή σημασία.
Τι είναι η επανααδειοδότηση;
Η επανααδειοδότηση αναφέρεται στη δυνατότητα αλλαγής της άδειας χρήσης ενός έργου λογισμικού. Το δικαίωμα αυτό ανήκει αποκλειστικά στον κάτοχο των πνευματικών δικαιωμάτων. Όταν ένας δημιουργός δημοσιεύει το έργο του με μια ελεύθερη άδεια, όπως η GNU GPL ή η Mozilla Public License 2.0, επιτρέπει στην κοινότητα να το χρησιμοποιεί, να το μελετά, να το τροποποιεί και να το διανέμει υπό συγκεκριμένους όρους.
Ωστόσο, μόνο ο ίδιος ο κάτοχος των δικαιωμάτων μπορεί να αλλάξει αυτούς τους όρους εκδίδοντας το έργο με διαφορετική άδεια στο μέλλον. Αν υπάρχουν πολλοί συν-δημιουργοί, απαιτείται η συναίνεση όλων.
Ειδική περίπτωση: επιτρεπόμενη επανααδειοδότηση
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο δημιουργός μπορεί να επιτρέψει στους χρήστες να διανέμουν το έργο υπό εναλλακτικούς όρους. Για παράδειγμα, ένα έργο μπορεί να δημοσιευτεί ως “GNU GPL έκδοση 2 ή νεότερη”, δίνοντας τη δυνατότητα στον χρήστη να επιλέξει και τη GNU GPLv3.
Εδώ όμως υπάρχει μια σημαντική διάκριση:
- Η πραγματική επανααδειοδότηση γίνεται μόνο από τον κάτοχο των δικαιωμάτων.
- Οι χρήστες απλώς αξιοποιούν μια επιλογή που τους έχει ήδη δοθεί.
Τι είναι η συμβατότητα αδειών;
Η συμβατότητα αδειών αφορά το αν δύο διαφορετικά έργα λογισμικού μπορούν να συνδυαστούν και να διανεμηθούν μαζί. Αυτό είναι εφικτό μόνο όταν οι όροι των αδειών τους δεν συγκρούονται.
Παράδειγμα συμβατότητας
Η Modified BSD License θεωρείται συμβατή με την GNU GPLv3. Αυτό συμβαίνει επειδή οι όροι της BSD (όπως η διατήρηση ειδοποιήσεων πνευματικών δικαιωμάτων και αποποίησης ευθυνών) δεν έρχονται σε αντίθεση με τις απαιτήσεις της GPL.
Έτσι, μπορούμε να συνδυάσουμε:
- ένα πρόγραμμα υπό GNU GPLv3
- και ένα άλλο υπό Modified BSD
και να τα διανείμουμε ως ένα ενιαίο έργο, αρκεί να τηρούμε όλους τους όρους και των δύο αδειών.
Παράδειγμα ασυμβατότητας
Αντίθετα, η Common Public Attribution License δεν είναι συμβατή με την GNU GPLv3. Ο λόγος είναι ότι:
- Η CPAL απαιτεί το λογισμικό να διανέμεται μόνο υπό CPAL
- Η GPLv3 απαιτεί το συνολικό έργο να διανέμεται μόνο υπό GPLv3
Αυτές οι απαιτήσεις δεν μπορούν να ικανοποιηθούν ταυτόχρονα, άρα οι άδειες είναι ασύμβατες.
Τι συμβαίνει όταν συνδυάζονται συμβατές άδειες;
Όταν δύο συμβατά έργα ενώνονται:
- Κάθε μέρος διατηρεί τη δική του αρχική άδεια
- Το συνολικό έργο μπορεί να υπάγεται σε μια “κυρίαρχη” άδεια (π.χ. GPL)
Για παράδειγμα, αν συνδυαστεί κώδικας BSD με GPL:
- Το BSD κομμάτι παραμένει BSD
- Το συνολικό πακέτο διανέμεται υπό GPL
Αυτό σημαίνει ότι ο χρήστης μπορεί να απομονώσει το BSD τμήμα και να το χρησιμοποιήσει ανεξάρτητα.
Συμπέρασμα
Η επανααδειοδότηση και η συμβατότητα αδειών είναι κρίσιμες έννοιες για την ανάπτυξη και διανομή λογισμικού:
- Η επανααδειοδότηση είναι προνόμιο του δημιουργού και αφορά την αλλαγή της άδειας ενός έργου.
- Η συμβατότητα αδειών καθορίζει αν διαφορετικά έργα μπορούν να συνδυαστούν χωρίς νομικές συγκρούσεις.
Η κατανόηση αυτών των εννοιών είναι απαραίτητη για προγραμματιστές, οργανισμούς και κοινότητες που συνεργάζονται στην ανάπτυξη ελεύθερου λογισμικού.
Πηγή άρθρου: https://www.fsf.org/