Τα τελευταία δύο χρόνια, η συζήτηση γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη έχει μετατοπιστεί από τα γενικού σκοπού chatbots προς τους λεγόμενους AI agents ή πράκτορες ΤΝ: συστήματα που μπορούν να σχεδιάζουν, να λαμβάνουν αποφάσεις και να εκτελούν ενέργειες, συντονίζοντας εργαλεία, δεδομένα και άλλους πράκτορες εκ μέρους των χρηστών. Η μετάβαση αυτή υπόσχεται δραστική αυτοματοποίηση πολύπλοκων ροών εργασίας, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει σοβαρά προβλήματα κατακερματισμού, ασφάλειας και διακυβέρνησης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ανακοίνωση της ίδρυσης του Agentic AI Foundation (AAIF) από το Linux Foundation, στο Open Source Summit Japan στο Τόκιο, συνιστά μια κομβική εξέλιξη. Πρόκειται για μια βιομηχανικά υποστηριζόμενη αλλά ανοιχτά διακυβερνώμενη πρωτοβουλία, με στόχο τη δημιουργία κοινών προτύπων και ανοιχτής υποδομής για το αναδυόμενο οικοσύστημα των πρακτόρων ΤΝ.
Τι είναι το Agentic AI Foundation
Το AAIF φιλοδοξεί να αποτελέσει τον «ουδέτερο χώρο» στον οποίο θα αναπτυχθούν τα θεμέλια της agentic AI με όρους διαφάνειας, διαλειτουργικότητας και κοινοτικής συμμετοχής. Υποστηρίζεται από μεγάλους παίκτες του οικοσυστήματος, όπως OpenAI, Anthropic, Block, και μεγάλους παρόχους cloud και λογισμικού, αλλά λειτουργεί υπό το γνώριμο μοντέλο διακυβέρνησης του Linux Foundation, που έχει αποδείξει διαχρονικά την αξία του σε κρίσιμες ψηφιακές υποδομές (Linux, Kubernetes, OpenSSF).
Κεντρική επιδίωξη του ιδρύματος είναι να αποτραπεί η δημιουργία νέων ιδιόκτητων «σιλό», όπου κάθε προμηθευτής θα ορίζει τους δικούς του μη συμβατούς πράκτορες, πρωτόκολλα και μηχανισμούς ελέγχου.
Οι τρεις ακρογωνιαίοι λίθοι της νέας στοίβας
Η εκκίνηση του AAIF βασίζεται σε τρεις ήδη υπαρκτές τεχνολογίες, οι οποίες δωρίζονται στο ίδρυμα και τίθενται υπό ανοιχτή διακυβέρνηση:
- Model Context Protocol (MCP) της Anthropic
Ένα καθολικό πρωτόκολλο που επιτρέπει στα γλωσσικά μοντέλα να συνδέονται με εργαλεία, υπηρεσίες και πηγές δεδομένων με τυποποιημένο τρόπο. - AGENTS.md της OpenAI
Ένα ανοιχτό πρότυπο περιγραφής των δυνατοτήτων, των δικαιωμάτων και των ορίων ενός πράκτορα, διευκολύνοντας την ενορχήστρωση και την κατανόηση της συμπεριφοράς του. - Goose Coding Agent της Block
Μια υλοποίηση πράκτορα στον πραγματικό κόσμο, που λειτουργεί ως σημείο αναφοράς (reference implementation) για το πώς μπορούν να συνδυαστούν τα παραπάνω στην πράξη.
Μαζί, τα τρία αυτά στοιχεία συγκροτούν μια κοινή, ανοιχτή στοίβα λογισμικού για πράκτορες ΤΝ, αντίστοιχη με τον ρόλο που έπαιξαν τα TCP/IP, HTTP και Linux για το Διαδίκτυο και το cloud.
Γιατί χρειάζονται ανοιχτά πρότυπα στους πράκτορες ΤΝ
Η ανάγκη για τυποποίηση δεν είναι θεωρητική. Οι πράκτορες ΤΝ, σε αντίθεση με τα παθητικά συστήματα ερωταπαντήσεων, μπορούν να ενεργούν «ως χρήστες» μέσα σε κρίσιμα πληροφοριακά συστήματα: να εγκρίνουν πληρωμές, να τροποποιούν δεδομένα, να αλληλεπιδρούν με τρίτες υπηρεσίες. Αυτό δημιουργεί νέους και σοβαρούς κινδύνους.
Όπως επισημαίνεται στο σχετικό ρεπορτάζ, χωρίς σαφείς μηχανισμούς ταυτοποίησης, εξουσιοδότησης και ελέγχου, ένας πράκτορας μπορεί να εκτελέσει ενέργειες για λάθος πρόσωπο ή με λάθος δικαιώματα, με δυνητικά καταστροφικές συνέπειες για οργανισμούς και δημόσιους φορείς.
Χωρίς κοινά πρότυπα:
- η ασφάλεια γίνεται αποσπασματική,
- η εναλλαγή παρόχων (vendor lock-in) δυσχεραίνεται,
- η αξιολόγηση και πιστοποίηση πράκτορων καθίσταται σχεδόν αδύνατη.
Στρατηγικές προεκτάσεις για το Δημόσιο και την έρευνα
Για την Ευρώπη –και ειδικά για τον δημόσιο τομέα και τα πανεπιστήμια– η πρωτοβουλία AAIF έχει ιδιαίτερη σημασία. Η ύπαρξη ανοιχτών, διαλειτουργικών προτύπων:
- διευκολύνει την υιοθέτηση πρακτόρων ΤΝ χωρίς εξάρτηση από έναν προμηθευτή,
- επιτρέπει τη συμμόρφωση με κανονιστικά πλαίσια όπως το AI Act,
- δημιουργεί πεδίο για ανοιχτή έρευνα, αξιολόγηση και βελτίωση των συστημάτων.
Παράλληλα, ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη δημόσιων ή κοινοτικών πρακτόρων ΤΝ, προσαρμοσμένων στις ανάγκες της διοίκησης, της εκπαίδευσης και της επιστημονικής έρευνας, με έλεγχο του κώδικα και των δεδομένων.
Πηγή άρθρου: https://www.zdnet.com/